آیا آنژیوگرافی بیهوشی دارد؟

آنژیوگرافی هنوز هم استاندارد طلایی در تصویربرداری عروق قلبی عروقی محسوب می‌شود و جایگاه بسیار مهمی در تشخیص و درمان بیماری‌های قلبی عروقی دارد. متخصصان قلب و عروق از آنژیوگرافی برای مشخص‌شدن تنگی یا انسداد عروق کرونر و تعیین روش درمان استفاده می‌کنند. در این بخش درمورد اینکه آیا آنژیوگرافی بیهوشی دارد و چگونه انجام می‌شود صحبت خواهیم کرد. با ما همراه باشید.

آنژیوگرافی عروق کرونر چیست؟

یک روش تصویربرداری است که نشان می‌دهد جریان خون در هر سیستم عروقی چگونه است و آیا مشکلاتی مانند تنگی یا انسداد وجود دارد یا خیر. آنژیوگرافی را می‌توان برای تمام عروق بدن انجام داد. آنژیوگرافی که برای بررسی عروق قلب انجام می‌شود آنژیوگرافی عروق کرونر نامیده می‌شود. با آنژیوگرافی کرونر مشخص می‌شود که کدام ناحیه از عروق کرونر به دلیل تصلب شرایین باریک یا مسدود شده است.

موارد کاربرد آنژیوگرافی عروق کرونر

نشانه‌های بسیار زیادی برای این روش وجود دارد، لیست آنها به طور مداوم در حال گسترش است، اما رایج‌ترین آنها شامل موارد زیر است:

• مشکوک به بیماری ایسکمیک قلبی؛ آنژیوگرافی عروق کرونر قلب به ویژه در صورت عدم وجود علائم معمولی این بیماری مهم است.
• درد قفسه سینه با علت ناشناخته؛ در صورت وجود عوامل خطر برای بیماری عروق کرونر، نتایج آزمایش مبهم و همچنین در صورت وجود دو یا چند مورد بستری‌شدن بیمار در بیمارستان با شکایت از درد قفسه سینه انجام می‌شود.
•  سندرم حاد کرونری؛ آنژیوگرافی عروق کرونر به فرد اجازه می‌دهد تا انفارکتوس میوکارد اولیه را تشخیص داده و اقدامات به‌موقع برای جلوگیری از مرگ سلول‌های عضله قلب انجام دهد.
• آسیب‌شناسی بستر کرونری؛ در بیماران مبتلا به آنژین صدری،آنژیو این امکان را فراهم می‌کند که ببیند عروق در کجا باریک می‌شوند و اقداماتی را برای مقابله با ایسکمی یا انفارکتوس انجام دهند.
• قبل جراحی؛ آنژیوگرافی عروق خونی نیز قبل از جراحی‌های بزرگ پیوند و همچنین برای افراد دارای مشاغل پرخطر – خلبانان، فضانوردان و دیگران انجام می‌شود.

برخی از جراحی‌های قلب با استفاده از آنژیوگرافی عروق کرونر، می‌توان آسیب‌شناسی عروقی را قبل از جراحی مربوط به آنوریسم آئورت یا تعویض دریچه قلب تعیین کرد.

موارد منع آنژیوگرافی

این روش برای هر بیمار قابل‌انجام است، اما در برخی موارد با تأخیر انجام می‌شود یا بااحتیاط زیادی انجام می‌شود.

• در صورت عدم تحمل ماده حاجب اشعه ایکس
• برای آریتمی بطنی کنترل نشده
• برای اختلالات خونریزی
• در طول یک بیماری عفونی حاد
• برای سکته مغزی
• برای کم‌خونی شدید
• برای خونریزی فعال از هر ماهیت

در صورت داشتن چنین شرایطی در صورت امکان، آنژیو انجام نمی‌شود تا زمانی که سلامتی تثبیت شود، اما در موارد اورژانسی، آنژیوگرافی عروق کرونر قابل‌قبول است، زیرا ارزش تشخیصی بالایی دارد و می‌تواند برای نجات فرد بسیار مهم باشد.

آنژیوگرافی چگونه انجام می‌شود؟

در این روش، یک برش پوستی کوچک در ناحیه کشاله ران ایجاد می‌شود، یک سوزن وارد ورید کشاله ران می‌شود، یک سیم راهنما در داخل ورید قرار می‌گیرد و غلاف‌های پلاستیکی 15 تا 20 سانتی‌متری که اجازه می‌دهد، کاتترها به راحتی حرکت کنند، روی آن قرار می‌گیرند. این سیم، دسترسی به سیستم عروقی را فراهم می‌کند. در آنژیوگرافی عروق کرونر، ماده حاجب از طریق لوله‌های پلاستیکی بسیار نازکی به نام کاتتر به عروق کرونر تزریق می‌شود و این رگ‌ها را قابل‌مشاهده می‌کند. با این فرایند که امکان تجسم رگ‌ها را فراهم می‌کند، تصاویر به دست آمده به طور همزمان روی فیلم ثبت می‌شوند.

آیا آنژیوگرافی بیهوشی دارد؟

بیمار تحت آنژیوگرافی نیازی به بیهوشی عمومی ندارد. ناحیه پوستی که باید آنژیو شود با بی‌حسی موضعی بی حس می‌شود. در صورت لزوم، برداشتن تنگی عروق کرونر با استفاده از وسایل درمانی؛ مانند بالون و استنت نیز به طور مشابه از طریق کاتترهایی مانند آنژیوگرافی انجام می‌شود.  اگر بیمار استرس زیادی داشته باشد یا از آنژیوگرافی بترسد، در صورت صلاح دید پزشک بیهوشی عمومی انجام می‌شود.

آیا بیمار در حین عمل آنژیوگرافی احساس درد می‌کند؟

معمولاً قبل از ورود به آزمایشگاه، یک داروی آرام‌بخش که به بیماران کمک می‌کند تا آرام شوند، تجویز می‌شود. اکثر افراد در حین عمل احساس درد نمی‌کنند. برخی از بیماران اظهار می‌کنند که درد کمی دارد. درست مانند کشیدن دندان، ناحیه‌ای که در آن عمل انجام می‌شود با بی‌حسی موضعی بی حس می‌شود. در این مدت، درد به اندازه یک سوزن‌سوزن احساس می‌شود.

پس از اتمام عمل، کاتتر خارج می‌شود. پس از برداشتن کاتتر، باید فشار محکمی به ناحیه کشاله ران اعمال شود تا از خونریزی از شریان جلوگیری شود. ممکن است به دلیل فشار، درد ایجاد شود. علاوه بر این، برای جلوگیری از خونریزی مجدد، کیسه‌های شن در ناحیه کشاله ران قرار داده می‌شود و از بیمار خواسته می‌شود که به پشت بخوابد. 

مدت زمان  آنژیوگرافی

آنژیو قلب فرایند تقریباً 10-15 دقیقه طول می‌کشد. پس از عمل، لوله داخل شریان برداشته می‌شود و برای مدتی فشار وارد می‌شود تا از خونریزی جلوگیری شود. هنگامی که مطمئن شدید که خونریزی متوقف شده است، یک پانسمان محکم اعمال می‌شود. در صورتی که عمل در کشاله ران انجام شده باشد، بیمار پس از 5-6 ساعت استراحت در بستر و اگر عمل در ناحیه بازو انجام شده باشد، پس از 1-2 ساعت تحت‌نظر بودن، به منزل مرخص می‌شود.

عوارضی آنژیوگرافی

به طور کلی آنژیوگرافی ایمن است و کمتر کسی با عوراض آن مواجه می‌شود اما عوارض آنژیو قلب شامل موارد زیر است:

• خونریزی مربوط به رگ عمل شده، انسداد رگ، ایجاد مسیری به نام فیستول بین ورید و شریان. گاهی ممکن است جراحی برای این وریدها لازم باشد.
• آلرژی به مواد مات استفاده شده در روش
• نارسایی کلیه به دلیل مات بودن ماده
• پارگی در امتداد رگ آنژیوگرافی شده
• پارگی رگ قلب
• حمله قلبی
• آریتمی کشنده (فیبریلاسیون بطنی)
• انسداد عروق مغزی و سکته به دلیل برداشتن لخته از عروق در مسیر کاتتر آنژیو یا نشت هوا در حین تجویز دارو به سیستم عروقی.

بیمار پس از آنژیوگرافی با چه چیزی مواجه می‌شود؟

مشکلاتی که ممکن است در طول عمل رخ دهد بیشتر مربوط به محل ورود عروق است. به‌عنوان‌مثال، مانند انسداد ورید پا، ورید کشاله ران ممکن است پر از پلاک، باریک یا کاملاً مسدود شده باشد که ورود به این ورید و جلو بردن کاتترها را غیرممکن می‌کند. در بیماران چاق، از آنجایی که ورید بسیار عمیق و زیر توده چربی است، ورود به ورید دشوار است و ممکن است مشکلاتی در قطع خونریزی بعد از عمل ایجاد شود. گاهی اوقات خونریزی زیر پوست رخ می‌دهد. این می‌تواند باعث تجمع خون و کبودی در کل پا تا زانو شود. میزان بروز این عوارض بین 2 تا 8 درصد است.