قلب راست یا دکستروکاردی : علائم، علت، انواع، تشخیص و درمان

دکستروکاردیا یا قلب راست یک بیماری نادر قلبی‌مادرزادی است که در آن قلب شما در سمت راست قفسه سینه قرار دارد و به سمت راست اشاره می‌کند. به طور معمول، قلب‌شما در سمت چپ شما قرار دارد و به سمت چپ اشاره می‌کند. دکستروکاردیا تنها در صورتی نیاز به درمان دارد که سایر مشکلات قلبی یا سندرم‌های ژنتیکی باعث ایجاد مشکل شوند. بسته به مسائل ممکن است نیاز به جراحی باشد.

دکستروکاردیا یا قلب راست چیست؟

دکستروکاردیا، مادرزادی است؛ به این معنی که که شما یا فرزندتان در بدو تولد این وضعیت را دارید. برخی از افراد مبتلا به دکستروکاردیا هیچ مشکل یا عارضه‌ای ندارند. برخی دیگر دارای نقایص مادرزادی قلب یا سندرم‌هایی هستند که باعث علائم و عوارض می‌شود. اینکه دکستروکاردیا چگونه بر بدن فرد تأثیر می‌گذارد، به نوع آن بستگی دارد.

انواع دکستروکاردی یا قلب راست

برخی افراد به صورت مجزا دکستروکاردیا دارند. این بدان معناست که قلب شما از چپ به راست برگردانده شده است اما سایر اندام‌ها به طور طبیعی مرتب شده‌اند. با این حال، اکثر مردم دکستروکاردیا را همراه با سایر مشکلات دارند. در ادامه انواع مختلف دکستروکاردیا آورده شده است:

دکستروکاردی ایزوله

این ساده ترین شکل است. قلب‌شما آینه‌ای (برعکس) از یک قلب‌معمولی است؛ زیرا به سمت راست اشاره می‌کند. هیچ نقص قلبی وجود ندارد و قلب‌شما به طور طبیعی کار می‌کند. در این مورد هیچ علامتی نخواهید داشت.

دکستروکاردی با وضعیت معکوس

در این نوع، قلب شما یک تصویر آینه‌ای (برعکس) است؛ اما سایر اندام‌ها نیز برعکس می‌شوند. این بر اندام‌های سینه و شکم شما مانند ریه‌ها و کبد تأثیر می‌گذارد. این نوع از دکستروکاردی ممکن است علائمی ایجاد کند که معمولاً مربوط به سایر مشکلات است.

دکستروکاردی با نقص قلبی

بسیاری از افراد مبتلا به دکستروکاردیا دارای نقایص قلبی هستند که بر عملکرد قلب آنها تأثیر می‌گذارد. این نقایص علائم و عوارضی را ایجاد می‌کنند که اغلب نیاز به درمان دارند.

نقایص قلبی ناشی از دکستروکاردی

نقایص قلبی که در افراد مبتلا به دکستروکاردیا یافت می‌شود، عبارتند از:

• بطن راست دو خروجی: آئورت از بطن راست امتداد می‌یابد تا بطن چپ.
• نقص بالشتک اندوکارد: در دیواره‌هایی که چهار حفره قلب را از هم جدا می‌کنند، مشکلاتی وجود دارد.
• تنگی ریه: دریچه ریوی باریک و سفت شده است.
• آترزی ریوی: دریچه ریوی به درستی تشکیل نشده و خون از طریق آن جریان نمی‌یابد.
• جابجایی شریان‌های بزرگ: مکان‌های آئورت و شریان ریوی تغییر می‌کند.
• نقص سپتوم بطنی: یک سوراخ در دیواره (سپتوم) بین بطن چپ و راست وجود دارد.

دکستروکاردیا یکی از اولین ناهنجاری‌های مادرزادی قلب بود که توسط دانشمندان شناسایی شد. اولین بار در سال 1600 شناسایی شد و در سال 1700 در مورد آن نوشته شد.

کدام بیماری‌های قلبی مشابه دکستروکاردیا هستند؟

دکستروکاردیا یک ناهنجاری در سمت راست قلب است. این بدان معناست که قلب شما در سمت راست قفسه سینه قرار دارد در حالی که باید در سمت چپ باشد. سایر پوزیشن‌های نادرست قلب در سمت راست، عبارتند از: dextroposition و dextroversion.

dextroversion

قلب شما در سمت راست قفسه سینه قرار دارد و به سمت راست اشاره می‌کند. این یک تصویر آینه‌ای از یک قلب‌معمولی است. قلب شما قبل از به دنیا آمدن به این شکل شکل گرفته است. بنابراین گاهی اوقات دکستروکاردی اولیه نامیده می‌شود.

Dextroposition

قلب شما از سمت چپ به سمت راست سینه شما تغییر مکان داده است. همچنان به سمت چپ اشاره می‌کند. مشکلات ریوی یا سایر مسائل غیر مرتبط با قلب‌شما باعث این تغییر می‌شود. این وضعیت گاهی اوقات، دکستروکاردی ثانویه نامیده می‌شود.

علائم دکستروکاردیا یا قلب راست چیست؟

افراد مبتلا به دکستروکاردی ایزوله، هیچ علامتی ندارند. اما شرایط دیگر می‌تواند باعث ایجاد طیف وسیعی از علائم شود. علائم در نوزادان و کودکان، عبارتند از:

• عفونت مداوم ریه یا سینوس
• خستگی
• پوستی که آبی به نظر می‌رسد (سیانوز).
• پوستی که رنگ پریده به نظر می‌رسد.
• پوست و چشم‌هایی که زرد به نظر می‌رسند (یرقان).
• مشکل در تنفس (تنگی نفس)
• مشکل در افزایش وزن و رشد

بیشتر مطالعه کنید: خطرناک‌ترین بیماری قلبی

بزرگسالان مبتلا به دکستروکاردی ممکن است هیچ علامتی نداشته باشند. اما نقایص‌قلبی و سندرم‌های مرتبط ممکن است علائم ایجاد کنند. آنها بر اساس تشخیص شما متفاوت هستند. با ارائه دهنده مراقبت‌های بهداشتی خود صحبت کنید تا در مورد علائم و نحوه مدیریت آنها بیشتر بدانید.

علت دکستروکاردی چیست؟

به نظر می‌رسد دکستروکاردیا ناشی از تغییرات ژنتیکی در اوایل بارداری باشد. بیش از 60 ژن در نحوه قرارگیری اندام‌های شما در بدن نقش دارند. محققان هنوز به دنبال ژن خاصی هستند که باعث دکستروکاردیا می‌شود.

از هر 4 نفر مبتلا به دکستروکاردی، 1 نفر نیز دیسکینزی مژگانی اولیه دارد. جهش در بیش از 30 ژن مختلف از جمله DNAI1 و DNAH5 می‌تواند باعث این اختلال ژنتیکی شود. برخی از افراد می‌توانند ناقل باشند، به این معنی که دارای جهش ژنتیکی هستند اما هیچ علامتی از این بیماری ندارند. اگر هر دو والدین شما ناقل باشند، 25 درصد احتمال دارد که دیسکینزی مژگانی اولیه (با علائم) داشته باشید و 50 درصد احتمال دارد که ناقل باشید.

دکستروکاردی چگونه تشخیص داده می‌شود؟

دکستروکاردیا ممکن است در دوران بارداری از طریق سونوگرافی قبل از تولد تشخیص داده شود. اما ممکن است فرزند شما بعداً برای تأیید به آزمایشات تصویربرداری نیاز داشته باشد. کودکان بدون نقص علامت‌دار قلب یا سندرم‌های ژنتیکی ممکن است تا سال‌ها بعد مبتلا به دکستروکاردیا، تشخیص داده نشوند.

آزمایشاتی برای تشخیص دکستروکاردیا

آزمایش‌هایی که دکستروکاردیا را تشخیص می‌دهند، عبارتند از:

• اشعه ایکس قفسه سینه
• سی تی اسکن
• اکوکاردیوگرافی (اکو)
• الکتروکاردیوگرام (ECG/EKG)
• MRI قلب

پزشک شما ممکن است آزمایش ژنتیک و سایر آزمایش‌ها را برای بررسی سندرم‌ها توصیه کند.

درمان دکستروکاردی یا قلب راست چیست؟

درمان دکستروکاردیا بستگی به این دارد که کدام نقص یا سندرم‌قلبی را دارید. اگر دکستروکاردی بدون نقص‌قلبی دارید، نیازی به درمان ندارید. افراد مبتلا به نقص‌قلبی اغلب نیاز به جراحی دارند. چنین جراحی‌هایی ممکن است در اوایل دوران نوزادی یا کودکی اتفاق بیفتد. برخی از نوزادان نیاز به مصرف داروهای منتهی به جراحی دارند، از جمله:

• دیورتیک‌ها: این قرص‌های آب به حذف مایعات اضافی از بدن کودک شما کمک می‌کند.
• عوامل اینوتروپیک: این داروها عملکرد پمپاژ قلب کودک شما را تقویت می‌کنند.
• مهارکننده‌های ACE: این داروها فشار خون را کاهش می‌دهند، بنابراین قلب کودک شما مجبور نیست به سختی کار کند.

آیا دکستروکاردیا نیاز به جراحی دارد؟

دکستروکاردیا اگر مشکلی ایجاد نکند، نیازی به جراحی ندارد. اما نوزادانی که با دکستروکاردیا متولد می‌شوند، اغلب دارای نقص قلبی یا سندرم‌‌های ژنتیکی هستند و آن نقایص یا سندرم‌ها می‌توانند از عملکرد قلب‌کودک آنطور که باید جلوگیری کنند. در این موارد ممکن است نیاز به جراحی باشد.

چگونه می‌توان از دکستروکاردیا جلوگیری کرد؟

هیچ راه خاصی برای جلوگیری از دکستروکاردیا وجود ندارد. اما مراقبت‌های دوران بارداری ممکن است بر شانس ابتلای نوزاد به بیماری قلبی مادرزادی تأثیر بگذارد. اگر باردار هستید یا قصد بارداری دارید، در اینجا چند نکته وجود دارد که می‌توانید رعایت کنید:

• سیگار را ترک کنید و از نوشیدن الکل خودداری کنید.
• از مواد مخدر به ویژه کوکائین استفاده نکنید.
• اگر دیابت دارید آن را مدیریت کنید. دیابت ممکن است خطر داشتن فرزند مبتلا به دکستروکاردی را در والدینی که متولد می‌شوند، افزایش دهد.

در مورد هر گونه نگرانی با پزشک خود صحبت کنید. آزمایش ژنتیک ممکن است مفید باشد، به خصوص اگر سابقه خانوادگی بیولوژیکی بیماری مادرزادی قلبی داشته باشید.