دریچه سه لتی چیست؟ + انواع بیماری‌ها و راه‌های درمان

دریچه سه لتی یکی از چهار دریچه قلب است و به جریان خون در جهت صحیح از دهلیز راست به بطن راست کمک می‌کند. گاهی اوقات به درستی عمل نمی‌کند که شامل بیماری‌هایی مانند: نارسایی تریکوسپید و تنگی دریچه می‌شود. در این مقاله، انواع بیماری‌ها راه‌های تشخیص و درمان و ماهیت کلی آن را بررسی خواهیم کرد، تا آخر مقاله، همراه ما باشید. 

دریچه سه لتی چیست؟ 

دریچه سه لتی، یکی از دو دریچه اصلی سمت راست قلب است. به طور معمول، دارای سه فلپ است که باز و بسته می‌شوند و به خون اجازه می‌دهد از دهلیز راست به بطن راست قلب جریان یابد و از برگشت خون به سمت عقب جلوگیری می‌کند. 

بیشتر بخوانید: نارسایی قلبی چیست؟ علت، علائم، تشخیص و درمان آن!

انواع بیماری دریچه سه لتی

سه نوع اصلی از مشکلات دریچه سه لتی وجود دارد که عبارت‌اند از: 

• آترزی سه لتی: آترزی سه لتی یک نقص ساختاری قلب است که در بدو تولد وجود دارد. فرد مبتلا به این بیماری، دارای یک تکه بافت سفت است که دریچه باید در آن قرار گیرد. این بافت، جریان خون را محدود می‌کند و می‌تواند منجر به توسعه نیافتن بطن راست شود و معمولاً نیاز به جراحی دارد. 
• نارسایی تریکوسپید: این وضعیت به این معنی است که خون از طریق دریچه سه لتی به سمت عقب نشت می‌کند. 
• تنگی سه لتی: در این حالت، دهانه دریچه سه لتی خیلی باریک است و جریان خون بین دو حفره را محدود می‌کند. عوامل متعددی می‌تواند باعث ایجاد آن شوند که عبارت‌اند از: 
  • تومور قلبی یا پرتو درمانی به قفسه سینه برای درمان سرطان. 
  • نقص مادرزادی (یک مشکل ساختاری که در بدو تولد وجود دارد، مثلاً دریچه فقط دو لت دارد یا بیش از سه لت دارد). 
  • اختلالاتی که بر بافت همبند بدن تأثیر می‌گذارد، مانند سندرم مارفان. 
  • مصرف مواد مخدر
  • بزرگ شدن بطن راست
  • عفونتی که باعث تورم در عضله قلب می‌شود، مانند اندوکاردیت یا تب روماتیسمی 

علائم بیماری دریچه سه لتی

بیماری خفیف Tricuspid valve اغلب هیچ علامتی ایجاد نمی‌کند. بیماری شدید آن باعث نبض در گردن، خستگی، ضعف، تنگی نفس و تورم می‌شود. 

نوزادانی که با مشکلات Tricuspid valve متولد می‌شوند، به راحتی خسته می‌شوند و تنگی نفس دارند و پوست یا لب های‌شان آبی رنگ می‌باشد. 

وظیفه دریچه سه لتی

قلب، خون را در یک مسیر مشخص از طریق چهار حفره (دو دهلیز و دو بطن) پمپ می‌کند. هر بار که قلب می‌تپد، دهلیزها خون بدون اکسیژن را از بدن دریافت می‌کنند و بطن‌ها منقبض می‌شوند تا خون را به بیرون پمپاژ کنند. همانطور که قلب پمپاژ می‌کند، دریچه‌ها باز و بسته می‌شوند تا خون از یک ناحیه قلب به ناحیه دیگر منتقل شود. دریچه‌ها کمک می‌کنند تا اطمینان حاصل شود که خون در زمان مناسب و در جهت صحیح جریان دارد. 

دریچه سه لتی تضمین می‌کند که خون از دهلیز راست به بطن راست برسد، همچنین از جریان خون به عقب بین آن دو حفره جلوگیری می‌کند. هنگامی که دهلیز راست پر می‌شود، این دریچه باز می‌شود و خون به بطن راست می‌رود؛ سپس بطن راست منقبض می‌شود تا خون را به ریه‌ها بفرستد. 

آناتومی دریچه سه لتی

دریچه سه لتی، از سه فلپ نازک اما قوی ساخته شده است که به آن‌ها برگه می‌گویند. آن‌ها ابسته به جایگاه خود به نام‌های قدامی، خلفی و سپتال تقسیم‌بندی می‌شوند. آن‌ها با طناب‌های نازک و قوی به ماهیچه‌های پاپیلاری بطن متصل می‌شوند که chordae tendineae نامیده می‌شوند. 

علائم

هنگامی که Tricuspid valve به طور طبیعی کار نمی‌کند، قلب برای پمپاژ خون، بیشتر کار می‌کند که می‌تواند منجر به خستگی و ضعف شود. علائم کلی این بیماری عبارت‌اند از: 

• سرد بودن بدن
• بزرگ شدن کبد
• سوفل قلب (صدای چرخشی که هنگام تپش قلب از طریق گوشی پزشکی شنیده می‌شود) 
• تپش قلب
• نبض در رگ‌های گردن
• تورم در شکم و پاها 

آزمایشات دریچه سه لتی

اگر پزشک، مشکوک به مشکل Tricuspid valve باشد، ممکن است فرد را به یک متخصص قلب ارجاع دهد. متخصص قلب، پزشکی است که در تشخیص و درمان مشکلات قلبی تخصص دارد. چندین آزمایش می‌تواند به بررسی دریچه تریکوسپید کمک کند که عبارت‌اند از: 

• معاینه فیزیکی: در طول یک معاینه فیزیکی، پزشک با گوشی پزشکی به ضربان قلب گوش می‌دهد. 
• تصویربرداری از قفسه سینه: رادیوگرافی قفسه سینه یا MRI قلب از داخل قفسه سینه عکس می‌گیرد. 
• اکوکاردیوگرافی: اکوکاردیوگرافی یکی از آزمایشات اصلی برای تشخیص مشکلات دریچه‌های قلب است. این تست که اکو قلب نیز نامیده می‌شود، تصاویر متحرکی از حفره‌های قلب، دریچه‌ها و عمل پمپاژ ایجاد می‌کند. 
• نوار قلب (ECG): الکتروکاردیوگرام که ECG یا EKG نیز نامیده می‌شود، فعالیت الکتریکی قلب را اندازه گیری می‌کند. 
• تست استرس ورزش: در طول تست استرس ورزشی، فرد روی تردمیل راه می‌رود در حالی که پزشک عملکرد قلب را اندازه گیری می‌کند. 
• کاتتریزاسیون قلبی: کاتتریزاسیون قلبی می‌تواند تعیین کند که آیا جریان خون به عقب وجود دارد یا خیر و نشان می‌دهد که دریچه سه لتی چقدر باز می‌شود. در طول این روش، پزشک، یک لوله بلند و نازک به نام کاتتر را از طریق یک رگ خونی به قلب می‌زند. 

درمان دریچه سه لتی

وضعیت Tricuspid valve بسته به شدت مشکل دریچه و علائم ممکن است نیاز به درمان یا نظارت مداوم داشته باشد. روش‌های درمان عبارت‌اند از: 

• دیورتیک ها: این داروها می‌توانند به کاهش تورم مرتبط با اختلالات دریچه سه لتی کمک کنند. 
• ترمیم دریچه سه لتی: جراح می‌تواند لت‌های دریچه سه لتی را تغییر شکل دهد، گشاد یا سفت کند. جراحی همچنین می‌تواند با کاشت یک حلقه مصنوعی دریچه تریکوسپید را تقویت یا سفت کند. 
• تعویض دریچه سه لتی: جراح می‌تواند دریچه سه لتی را با یک دریچه مکانیکی مصنوعی یا یک دریچه بیولوژیکی حیوان، جایگزین کند. 
• ترمیم دریچه ترانس کاتتر: اگر بیمار نارسایی شدید داشته باشد، متخصص قلب و عروق ممکن است این دریچه را از طریق پوست ترمیم کند. 
• تعویض دریچه ترانس کاتتر: در صورت نارسایی شدید و علامت دار دریچه سه لتی، رادیولوژیست، تعویض دریچه از راه پوست را پیشنهاد می‌دهد. 

اقدامات پیشگیرانه و مراقبتی

اگر فردی بیماری دریچه سه لتی دارد، می‌تواند با این راهکارها به حفظ سلامت قلب و پیشگیری از عوارض کمک کند: 

• از سیگار کشیدن خودداری کند. 
• فشار خون و کلسترول خود را کنترل کند. 
• یک رژیم غذایی سالم برای قلب داشته باشد که دارای چربی‌های اشباع شده و ترانس کم و سرشار از میوه‌ها و سبزیجات باشد. 
• به طور منظم تمرین کند. 
• چکاپ‌های منظم را انجام دهد تا پزشک بتواند به صدای قلب گوش داده و هر مشکل احتمالی را زود تشخیص دهد. 
• قبل از دندانپزشکی و سایر اقدامات، آنتی بیوتیک مصرف کند. 

کلام پایانی 

دریچه سه لتی یکی از چهار دریچه قلب است و تضمین می‌کند که خون از دهلیز راست به بطن راست در زمان مناسب و در جهت درست جریان یابد. اگر دریچه سه لتی به درستی کار نمی‌کند، پزشک ممکن است معاینات منظم یا جراحی را برای تعمیر یا تعویض دریچه معیوب توصیه کند. در این مقاله، ماهیت، کاربرد، انواع بیماری‌ها و راه‌های تشخیص و درمان آن را بررسی کردیم. 

سوالات متداول